De regering-Michel heeft twee ethische dossiers aan elkaar gekoppeld: enerzijds wil men abortus uit de strafwet te halen, anderzijds wil men de erkenning van doodgeboren kinderen vervroegen. Om CD&V te overtuigen om abortus toch uit de strafwet te willen halen, heeft de regering geen win-win maar een fail-fail gecreëerd.

Vanuit Groen hebben we altijd voor een depenalisering van abortus gepleit en steunen we het voorstel om een doodgeboren kind te erkennen vanaf 140 dagen, op vrijwillige basis, want dit is de grens van de levensvatbaarheid.

Echter, het wetsontwerp over abortus dat nu op tafel ligt mist de kans op een essentiële stap vooruit omdat er sancties blijven bestaan als ook maar één van de voorwaarden niet wordt nageleefd, dus vrouwen blijven gecriminaliseerd. Ook de discussie over het erkennen van doodgeboren kinderen gaat over veel meer dan de termijn te verlagen van 180 naar 140 dagen. Het gaat over heel wat modaliteiten zoals het inschrijven in een register, het al dan niet geven van een voornaam en/of familienaam, enz. Die discussie is nog volop aan de gang.

We betreuren dat beide dossiers in een akkoord verzeild zijn geraakt, want ze verdienden een betere afhandeling.


Kritiek op abortusakkoord neemt toe

Dit artikel verscheen op 10 juli in De Standaard.

Er komt steeds meer kritiek op de wettekst van de meerderheidspartijen, die abortus uit het strafwetboek haalt. Zowel in conservatieve als in progressieve hoek vindt men dat het compromis van dinsdag met spuug en paktouw aan elkaar hangt.

Niet zonder trots kondigde de federale meerderheid vorige dinsdagavond aan dat er een compromis was bereikt over de abortuskwestie. Het vrijwillig afbreken van een zwangerschap zou uit het strafwetboek worden gehaald, maar wie niet aan de voorwaarden voldeed zou wel nog gesanctioneerd kunnen worden. Artsen die weigeren de ingreep uit te voeren, worden verplicht om door te verwijzen naar collega’s. Daarmee gaf de meerderheid aan dat ze abortus niet langer als een misdrijf beschouwt, maar als een vrouwenrecht.

Vooral voor CD&V was die pil moeilijk om te slikken. De partij zag ‘in ruil’ dan ook haar oude eis om levenloos geboren kinderen te erkennen, ingewilligd. Vandaag moet een foetus die minstens 180 dagen oud is, officieel geregistreerd worden. In het voorstel van CD&V zullen ook ouders die een kind verliezen van minstens 140 dagen oud die mogelijkheid krijgen.

Nog diezelfde dag kwam er kritiek vanuit de Bisschoppenconferentie, die zei het akkoord te betreuren. Abortus ‘riskeert een medische ingreep als een andere te worden’, luidde het. ‘Wie er vragen bij stelt of wie abortus weigert, zal zich dan moeten verantwoorden.’

Ook iemand als de conservatieve advocaat Fernand Keuleneer waarschuwde voor de juridische consequenties. ‘Als abortus een patiëntenrecht wordt en een louter medische handeling waarmee een instelling zich niet kan bemoeien, dan haal je de vrijheid van die instelling onderuit en zondig je tegen de grondwettelijke vrijheid van vereniging’, zei hij in een interview met het christelijke weekblad Tertio net vóór de meerderheid haar compromis naar buiten bracht. Op Twitter voegde hij eraan toe dat het ‘afschaffen van de voorwaarde dat er sprake moet zijn van een ‘noodsituatie’ elke externe controle onmogelijk.’ ‘Zoveel schrijnende incompetentie’, luidde het.

Maar ziekenhuiskoepel Zorgnet/Icuro, verdedigt de abortuswet wél. ‘Het is goed dat abortus uit de strafwet gaat’, zegt topvrouw Margot Cloet. ‘De nieuwe wet is minder culpabiliserend en sluit aan bij de gangbare praktijk. We mogen abortus niet banaliseren, maar dat zal met dit compromis ook niet gebeuren.’

Deze week laat ook progressief Vlaanderen van zich horen. In een opiniestuk in deze krant hekelt senator Petra De Sutter (Groen), ook hoogleraar reproductieve geneeskunde aan de UGent, de hinderpalen van de tekst.

‘De regeringspartijen gedroegen zich als iemand die spiekt tijdens een dictee en ook de dt-fouten overschrijft’, aldus De Sutter.

In een manifest, dat zowel Le Soir als De Morgen vandaag publiceren, sluiten tientallen progressieve denkers zich daarbij aan. Van rectoren Caroline Pauwels (VUB), Yvon Englert (ULB), Calogero Conti (UMons) en Rik Van de Walle (UGent) over Groen- en SP.A-voorzitters Meyrem Almaci en John Crombez, de Vlaamse topvrouw Claire Tillekaerts, ceo van Flanders Investment & Trade, gynaecologe Marleen Temmerman, voorvechters van vrouwenrechten en zelfs professor Yves Moreau van de KU Leuven tot acteurs als Maaike Cafmeyer of Wim Opbrouck.

‘De tekst mist de kans op een essentiële stap vooruit inzake het recht op abortus’, vinden de ondertekenaars – tevinden op deMens.nu. Doordat de sancties blijven bestaan als ook maar één van de voorwaarden niet wordt nageleefd, blijven vrouwen gecriminaliseerd. Voorwaarden die door experts in het parlement trouwens ‘paternalistisch’, ‘off-topic’ en ‘verouderd’ werden genoemd. De tekst is niet meer en niet minder dan ‘ruilhandel’, klinkt het.

Ze roepen de parlementsleden op om naar eer en geweten te stemmen, in de vrijheid die gebruikelijk is in ethische dossiers. ‘Zo kan een tekst worden gestemd die een échte stap voortuig is. Want als het voorstel van de meerderheid gestemd wordt zoals het er nu ligt, verliezen de vrouwen en het maatschappelijk middenveld, en capituleert de meerderheid voor de meest conservatieven die het parlementaire- en burgerdebat kapen.’


De erfenis van Lucienne Herman-Michielsen

Opinie – De Standaard – 9 juli 2018

Niet zo lang geleden vroeg ik onze premier om politieke moed te tonen bij de hervorming van de abortuswet (DS 24 mei). Hoewel Charles Michel (MR) het initiatief nam tot een politiek akkoord rond abortus (DS 4 juli), haalde vooral CD&V zijn slag thuis. Dertig jaar geleden streed de liberale politica Lucienne Herman-Michielsen voor de legalisering van abortus, vandaag gaan onze liberale collega’s weinig moedig met haar erfenis om. In ruil voor een eerder symbolische depenalisering van abortus, krijgt CD&V een wet cadeau die de ongeboren foetus een apart statuut geeft.

Wet met dt-fouten

De regeringspartijen vertrokken niet van een blanco blad, maar kopieerden verschillende strafrechtelijke bepalingen van de huidige strafwet, inclusief de bestaande barrières. Als iemand die spiekt tijdens een dictee en ook de dt-fouten overschrijft. Het wetsontwerp behoudt nog steeds de wachttijd van zes dagen en de maximumtermijn van twaalf weken. Ook met de nieuwe wet zullen jaarlijks meer dan 500 vrouwen nog naar het buitenland reizen voor een abortus.

Abortushulpverleners moeten nog steeds adoptie ter sprake brengen. Tijdens de hoorzittingen in het parlement, pleitten verschillende experts, zelfs de Vlaamse adoptieambtenaar, tegen die culpabiliserende bepaling. Ook verwijst het wetsontwerp niet naar de wet op de patiëntenrechten, die bijvoorbeeld regelt dat patiënten recht hebben op inzage in hun medisch dossier. Benieuwd hoe de Raad van State hierover denkt.

Bij late abortussen om medische redenen moet de diagnose van aangeboren afwijkingen nog altijd 100 procent vaststaan. Dit is vaak onmogelijk. Hiermee schuift de regering de verantwoordelijkheid door naar de ethische commissies van ziekenhuizen en herbevestigt het wetsontwerp de juridische onduidelijkheid van de huidige abortuswet.

Rode Duivels

Positief is dat abortus eindelijk uit de strafwet is gehaald, dat er een doorverwijsplicht is voor artsen die abortus weigeren uit te voeren en dat de wachttijd van zes dagen verkort kan worden om medische redenen. Maar deze kleine positieve veranderingen wegen niet op tegen de hinderpalen van dit wetsontwerp. In voetbaltermen: het is fantastisch als de Rode Duivels twee keer scoren, behalve als ze in dezelfde match vijf tegengoals slikken.

Als voorvechtster van reproductieve rechten heb ik groot respect voor politici die rond dit thema een voortrekkersrol opnamen, zoals Marleen Temmerman (SP.A) en wijlen Lucienne Herman-Michielsen. Wat zou zij van het wetsontwerp vinden? Haar historische strijd zetten de liberalen niet verder. Mijn fractie (Groen-Ecolo) en ook de socialistische partijen boden nochtans aan om een wisselmeerderheid te vormen. Dan was er een wet gekomen die, naast symboliek, ook wezenlijke veranderingen zou brengen voor ongewenst zwangere vrouwen.


Abortuswet verdient beter dan knip- en plakwerk

Opinie – De Morgen – 9 juli 2018

Caroline Pauwels is rector aan de VUB en schrijft deze oproep samen met andere ondertekenaars

Na drie hoorzittingen met zo’n twintigtal deskundigen zou het debat om abortus uit het strafwetboek te halen op 4 juli in de Commissie Justitie van de Kamer hervatten. De verschillende wetsvoorstellen die al op tafel lagen, bevatten een aantal belangrijke overwinningen op het vlak van vrouwenrechten. Plots zorgde de federale regering voor een complete wending in het dossier. Maar het voorstel van de meerderheidspartijen is meer cosmetische ingreep dan echte hervorming. Dat ondergraaft het echte debat in de Kamer.

Dat regeringsvoorstel bevat wel enkele verbeteringen in de marge. Toch blijft het vooral bij knip-en-plakwerk met de huidige wet: de strafrechtelijke sancties voor zowel vrouw als arts blijven bestaan als ook maar één van de voorwaarden in artikel 2 van die wet niet wordt nageleefd. Voorwaarden die volgens de gehoorde deskundigen “paternalistisch”, “off-topic” en “verouderd” zijn. En dus blijven vrouwen gecriminaliseerd.

Essentiële stap

Het wetsvoorstel mist daardoor de kans op een essentiële stap vooruit inzake het recht op abortus. Het verzaakt om in te spelen op die voorwaarden waaraan moet worden voldaan. De verplichte “zesdaagse periode van reflectie” blijft gehandhaafd, behalve in het geval van “dringende medische reden”. Die terminologie is flou. Bovendien benadrukten de meeste experts dat vasthouden aan deze starre bezinningsperiode vrouwen mentaal onnodig belast. Zij hébben immers dit proces al doorlopen op het ogenblik dat ze een abortus vragen.

Tijdens de hoorzittingen werd ook unaniem het belang van een langere wettelijke termijn onderstreept. Abortuscentra, artsen, gynaecologen en vrouwenverenigingen hamerden hierop, om tegemoet te komen aan de late aanvragen van de meest kwetsbare vrouwen. Het nieuwe wetsvoorstel houdt echter vast aan de termijn van 12 weken zwangerschap. Daardoor worden honderden vrouwen elk jaar opnieuw verplicht om naar Nederland te gaan voor hun abortus.

Kortom, onder het mom van een “decriminalisering en een historische overeenkomst voor vrouwen” [sic], komt het wetsvoorstel neer op een doorslagje van de wet van 1990. Een wet die ontstond in een ongeziene emotionele en institutionele context. De grote vooruitgang in de Belgische samenleving op ethisch vlak in de drie daaropvolgende decennia, inspireerde de meerderheidspartijen klaarblijkelijk niet.

De regering noemt het wetsvoorstel een depenalisering. De oppositie hekelt het als een ruilhandel. De tegenstanders van een meer progressieve abortuswet verkregen namelijk de garantie op de erkenning van het statuut van de foetus bij een miskraam vanaf de helft van de zwangerschap.

Ondergetekenden roepen de parlementsleden op om hun vrijheid naar eigen geweten te stemmen, te gebruiken. Die stemvrijheid in ethische dossiers is essentieel om de parlementaire waardigheid in stand te houden. Zo kan een tekst worden gestemd die een échte stap vooruit is voor vrouwen in de 21ste eeuw: een ware depenalisering, het intrekken van verouderde, betuttelende voorwaarden en een regeling voor de late aanvragen.

Want als het wetsvoorstel van de meerderheid gestemd wordt zoals het er nu ligt, verliezen de vrouwen en het maatschappelijk middenveld, en capituleert de meerderheid voor de meest conservatieven die het parlementaire- en burgerdebat kapen.

Ondertekenaars: Caroline Pauwels (rector VUB), Maaike Cafmeyer (actrice), Yvon Englert (rector ULB), Claire Tillekaerts (CEO Flanders Investment & Trade); Rik Van de Walle (rector UGent), Marleen Temmerman (gynaecologe), Calogero Conti (rector UMons); Meyrem Almaci (voorzitter Groen), Henri Bartholomeeusen, (voorzitter Centre d’Action Laïque), Magda De Meyer (voorzitter Vrouwenraad), Freddy Mortier (voorzitter deMens.nu), Sylvie Lausberg (voorzitster Conseil de Femmes fr.), John Crombez (voorzitter sp.a), Kurt Van Eeghem (presentator en performer), André Van Steirteghem (prof.em. VUB), Carine Vrancken (LUNA Abortus centra), Chokri Ben Chikha (artistiek leider Action Zoo Humain), Anne-France Ketelaer (algemeen directeur deMens.nu), Yves Moreau (prof. dr. KU Leuven), Petra De Sutter (prof. gynaecologie UGent), Jean-Jacques Amy (prof.em. UGent), Frank Roels (prof.em. UGent), Wim Opbrouck (tv-maker, acteur, zanger), Michel Van Den Broeck (bestuurder deMens.nu – imd Brussel). De volledige lijst van 103 ondertekenaars vindt u op www.deMens.nu

CAROLINE PAUWELS


Appel à un débat parlementaire pour réellement légaliser l’IVG

Opinion – Le Soir – 9 juillet 2018

Un groupe de 350 personnes issues d’horizons divers signe une carte blanche appelant les élus de la nation à faire usage de leur liberté de vote pour n’approuver qu’un texte qui légaliserait réellement l’IVG et pas la fausse réforme qui, disent-ils, est proposée par la majorité en matière d’avortement.

Pour les signataires, le texte de la majorité persiste à prévoir des sanctions pénales pour la femme si une seule des conditions n’est pas respectée ; selon les experts entendus, ces conditions sont pourtant paternalistes et obsolètes. – Reporters.

lors que les débats relatifs à l’interruption volontaire de grossesse devaient reprendre ce 4 juillet en commission Justice du Parlement, après trois séances d’auditions d’une vingtaine d’experts, et que les textes sur la table semblaient pouvoir converger vers plusieurs avancées décisives pour le droit des femmes, un coup de théâtre est intervenu sous forme d’un texte de la majorité fédérale, essentiellement cosmétique, en passe de cadenasser le débat du parlement.

A y regarder de plus près, à part quelques améliorations à la marge, le texte de la majorité est une copie de la loi actuelle : il persiste à prévoir des sanctions pénales pour la femme si une seule des conditions n’est pas respectée ; selon les experts entendus, ces conditions sont pourtant paternalistes et obsolètes. Or, elles sont maintenues et, surtout, les femmes restent criminalisées. À ce stade, le texte passe donc à côté de l’essentiel en n’améliorant pas les conditions requises pour une IVG. Il maintient un délai de six jours de réflexion obligatoire sauf « raison médicale urgente » ; outre le fait que ce terme est flou, les professionnels ont souligné la violence que ce délai rigide peut représenter pour les femmes dont la décision est déjà prise lorsqu’elles se présentent pour une IVG.

Lire aussi

Alors que la modification du délai légal pour permettre la prise en charge des demandes tardives – qui sont le fait des femmes les plus fragilisées – a été unanimement recommandée par les centres de planning, médecins et associations de femmes, le texte propose un statu quo à douze semaines de grossesse, obligeant donc, encore et toujours, des centaines de femmes à se rendre chaque année aux Pays-Bas. Bref, sous couvert d’une dépénalisation et d’un accord historique pour les femmes [sic], nous constatons malheureusement que le texte proposé n’améliore en rien la loi de 1990 obtenue, rappelons-le, dans un contexte émotionnel et institutionnel sans précédent. Trente ans ont passé. La société belge a évolué et a permis de grandes avancées sur le plan éthique dont il conviendrait de s’inspirer. La majorité annonce une dépénalisation ; l’opposition dénonce un leurre, doublé d’un marchandage offrant aux opposants à l’IVG la reconnaissance du statut d’enfant mort-né en cas de fausse couche dès la moitié de la grossesse.

Dans tous les cas, si le texte négocié au gouvernement était voté en l’état, les femmes, les praticiens et la société civile en sortiraient perdants parce que la majorité aurait capitulé devant les plus conservateurs en confisquant le débat parlementaire et citoyen. Les signataires appellent les députés à faire usage de leur liberté de vote, essentielle à la dignité parlementaire en matière éthique, et à se retrouver sur un texte légalisant vraiment l’IVG, sans condition infantilisante pour les femmes et avec une prise en charge spécifique des demandes tardives. Alors oui, cela constituerait une véritable avancée pour la cause des femmes.

Sylvie Lausberg prés. Conseil des femmes, Magda De Meyer prés. VrouwenRaad, Viviane Teitelbaum prés. Observ. violences faites aux femmes, Maryse Hendrix prés. Cons. Wall. égalité CWEHF, Henri Bartholomeeusen prés. CAL, Freddy Mortier prés. DeMens.nu, Carine Vrancken dir. Abortus centra Luna, Michèle Loijens Fond. W. Peers, Damien Linder coprés. Féd. laïque planning fam., Xénia Maszowez admin.Féd. planning fam. FPS, Emilie Saey Féd. plural. planning fam., Philippe Hensmans dir. Amnesty int. Belg., Olivia Venet prés. Ligue droits de l’homme, Bérengère Marques-Pereira, anc. prés. Univ. des femmes, Valérie Piette Master Genre ULB, Edouard Delruelle anc. dir.adj.Centre égalité des chances, Marleen Temmerman anc. dir. OMS gynéco UGent, Michèle Hirsch avocate pénal., Philippe Busquin anc. Commiss. europ., DrYves Louis secr. gén. Ass. belge des syndicats médic., Yannick Manigart chef clin. H.St-Pierre&Cityplanning, Dr Alain Busine chef Pôle mère-enfant H. Br.l’Alleud. Recteurs d’université: Calogero Conti &Philippe Dubois UMons, Caroline Pauwels VUB, Albert Corhay ULiège, Bernard Rentier hon. ULiège, Yvon Englert ULB, Rik Van de Walle UGent. Doyens de Faculté: Piet Hoebeke Méd. UGent, Marco Schetgen Méd. ULB, Philippe Fouchet Psycho ULB, Muriel Moser Sciences ULB, Yves Coppieters prés. Ecole santé publique ULB. Professeurs d’université: Corinne Hubinont Gynéco UCL, Susann Heenen-Wolff Psycho UCL-ULB, Jean-Pierre Devroey Acad. royale de Belgique, Dr Frank Roels Pr. ém. UGent, Annemie Schaus Droit public ULB, Yves Moreau Droit sciences-biomédic. KULeuven, Anne Verougstraet resp. méd. VUB-Dilemma, Petra De Sutter Gynéco UGent, Dr Jean-Jacques Amy Pr. ém. VUB, Guy Haarscher Philo ULB, Jean-Jacques Jespers Pr. ém. ULB, Carine Doutrelepont Droit ULB, Dr Marc Lhermite Pr. ém. ULB, Jacques Creteur chef serv. H.Erasme, Marc Abramowicz méd. ULB, Catherine Donner gynéco H.Erasme, Denis Goldschmidt Chirec, Lingier Pierre chef chir. pédia H.Erasme, Vincent Seutin Pharma ULiège, Anne Delbaere Gynéco H.Erasme, Maxime Fastrez Gynéco H.St-Pierre, Alban de Kerchove d’Exaerde NeuroSc. FNRS, Serge Rozenberg Gynéco H.St Pierre, Dr Elie Cogan vice-doyen ULB, Corinne Boüüaert Mte stage ULg, Dr Serge Schiffmann ULB, Emmanuelle Bribosia dir. Centre droit européen, Pierre Mertens écrivain doct. droit ULB, Yves-Henri Leleu Droit ULiège, Agnès Jacquerye sexol. ULB, Alain Levêque Ecole de santé publique ULB, Paul van Praag Pr. ém. UMons. Autres signataires: Anne Weyembergh prés. Inst. études éurop., Nicole Bardaxoglou dir. prés. Hte école Prigogyne, Georges Bauherz Comité d’éthique H. Iris Sud, Philippe Mettens anc. prés. Belspo

http://www.lesoir.be/167060/article/2018-07-09/appel-un-debat-parlementaire-pour-reellement-legaliser-livg