Petra De Sutter

Fertiliteitsexperte, senator & parlementslid voor Groen in de Raad van Europa

Endocrine disruptors

De lange strijd tegen stoorzenders in het lichaam – De Standaard

Wetenschappers hebben ruim twintig jaar op morgen gewacht. Dan stemt het Europees Parlement over een voorstel dat bepaalt welke chemische stoffen hormoonverstorend zijn en dus inwerken op onze hormonenhuishouding. Een voorbeeld daarvan is Bisfenol A, een stof die in de meeste plastics zit. Op basis …

Van onze redactrice Sarah Vankersschaever

BrusselWetenschappers hebben ruim twintig jaar op morgen gewacht. Dan stemt het Europees Parlement over een voorstel dat bepaalt welke chemische stoffen hormoonverstorend zijn en dus inwerken op onze hormonenhuishouding. Een voorbeeld daarvan is Bisfenol A, een stof die in de meeste plastics zit. Op basis van de criteria kan vervolgens aan een wetgeving worden gewerkt die het gebruik van deze stoffen in de toekomst verbiedt of begrenst.

1. Zullen we ooit leven in een ­wereld zonder hormoon­verstorende stoffen?

Ja, als het van Petra De Sutter ­afhangt, fertiliteitsexperte, en senator en parlementslid voor Groen in de Raad van Europa. ‘Hormoonverstoorders zijn man made. De mens kan er dus voor kiezen om ze niet langer te produceren. Critici zeggen dat we terugkeren naar de middeleeuwen als we al die stoffen verbieden, maar dat is een fabeltje. We moeten alleen bereid zijn om te investeren in de zoektocht naar mens- en milieuvriendelijke alternatieven.’

Chris Stevens, professor duurzame organische chemie aan de UGent, zoekt naar die alternatieven. Hij is er minder van overtuigd dat we alle hormoonverstoorders kunnen bannen. ‘Een aantal chemische stoffen bevindt zich in een grijze zone’, zegt Stevens. ‘Of ze hormoonverstorend zijn is vaak moeilijk hard te maken omdat de effecten op de mens pas op lange termijn duidelijk zullen zijn. Het wordt dan een welles-nietesspel tussen enerzijds milieuorganisaties en anderzijds de gebruikers of producenten van deze stoffen. Het klopt dat we voorzichtig moeten zijn met chemische stoffen, maar evengoed moeten we voorzichtig zijn met meteen alles te verbieden: dan worden innovatieve technologieën tegengehouden nog voor ze zich konden optimaliseren. Het komt er dus op aan om de risico’s van chemische stoffen zo goed mogelijk in te schatten en duidelijke normen vast te leggen.’

2. Wat verandert er als de Europese Commissie morgen het voorstel goedkeurt?

Te weinig, schrijft de Gezinsbond in een opiniestuk in deze krant. Wetenschappers lijstten de voorbije jaren ruim 800 hormoonverstorende stoffen op, maar met de definitie die nu voorligt, zullen hoogstens een paar stoffen verboden kunnen worden.

Lode Godderis, hoogleraar aan het centrum voor omgeving en gezondheid (KU Leuven), maakt deel uit van de Belgische Reach-commissie. Reach evalueert chemische stoffen die producenten op de Belgische en Europese markt willen verkopen. ‘Deze criteria zijn een eerste belangrijke stap, maar zullen niet voldoende zijn om te voorkomen dat gevaarlijke stoffen op de markt komen’, zegt Godderis. ‘De normen zijn niet duidelijk geformuleerd en ook het nieuwe voorstel blijft vaag.’ Wil je een chemische stof verbieden, dan moet er hard bewijs zijn dat die een hormoonverstorend effect op de mens heeft. Maar producenten doen alleen testen in celculturen en op dieren. Godderis: ‘Scoort de stof positief op deze testen, dan kan dat iets zeggen over mogelijke gevaren voor de mens. Maar de stof wordt alleen verboden indien men dit “met zekerheid” kan aantonen en zoiets is voor interpretatie vatbaar.’

3. Hoe kunnen we in het dagelijkse leven hormoonverstoorders vermijden?

Was textiel, maar ook keukengerief voor je ze de eerste keer na aankoop gebruikt. Verlucht je huis voldoende, zeker na aankoop van nieuwe meubelen, elektronica en na schilderwerken. Vermijd producten met parabenen, parfums, aroma’s en een ‘antibacteriële werking’. Verwarm je eten in de microgolf in glas of porselein. Poets bij voorkeur met ecologische schoonmaakproducten en stof minstens eenmaal per week af, want hormoonverstoorders stapelen zich op in huisstof. Dat laatste is extra belangrijk als je kleine kinderen hebt: zij kruipen beter niet in het stof rond. Kind en Gezin heeft ook een informatiebrochure voor zwangere vrouwen rond hormoonverstoorders.

Blz. 37 opinie.

Sarah Vankersschaever

1 Reactie

  1. W.Debruyne

    Bisfenol A zit niet in de meeste plastics. Dergelijke fouten maken de andere stellingen minder geloofwaardig. Jammer.

Reageren is niet mogelijk

Thema door Anders Norén