Dit artikel verscheen op 14 mei 2016 in Het Laatste Nieuws.

Onze Belgische jonge vrouwen zijn massaal bezig met het onderdrukken van hun vruchtbaarheid. Al op jonge leeftijd beginnen we met anticonceptie, en vervolgens denken we er niet meer over na tot we klaar zijn om aan kindjes te beginnen. En dan blijkt plots dat het allemaal niet zo goed lukt als we gehoopt hadden. Hoog tijd om onze kennis over vruchtbaarheid bij te schaven. Wij spraken met buitengewoon hoogleraar gynaecologie Petra De Sutter.

Dat het maar povertjes gesteld is met onze kennis over vruchtbaarheid, merkt De Sutter zelf ook op.

“Vrouwen weten verrassend weinig over hun eigen fertiliteit,” beaamt ze. “Ik zie vaak koppels die zwanger willen worden, verwachten dat het allemaal vanzelf zal gaan en dan ontgoocheld zijn wanneer ze beseffen dat het niet zo makkelijk is als ze dachten.”

Tijd om ons eigen lichaam (en haar beperkingen) beter te leren kennen, dus. Petra De Sutter lijst alvast enkele belangrijke zaken op die iedere vrouw zou moeten weten, en helpt meteen ook enkele hardnekkige fabeltjes de wereld uit.

Het belang van leeftijd

Op je dertigste heb je nog 15 procent kans op zwangerschap per maand, op je vijfendertigste is dat nog 10 procent, en op je veertigste slechts 5 procent.

“Eén van de dingen die het meest onderschat worden, is de impact van leeftijd,” vertelt Petra De Sutter. De maandelijkse kans om zwanger te worden gaat namelijk steeds naar beneden, en dat gebeurt aan een behoorlijk tempo.

“Op je dertigste heb je nog 15 procent kans op zwangerschap per maand, op je vijfendertigste is dat nog 10 procent, en op je veertigste slechts 5 procent,” staaft De Sutter haar relaas.

“Bovendien moet je weten dat het niet altijd lukt om op een jaar tijd zwanger te worden. Maar liefst één derde van 30-jarige vrouwen zal er niet in slagen een kind te krijgen binnen het jaar. Bij vrouwen in de veertig is dat zelfs al meer dan de helft.” Wees dus realistisch, hoe ouder je wordt, hoe kleiner de kansen worden dat die kinderwens ook effectief in vervulling gaat. Niet te lang wachten is dus de boodschap voor wie graag een gezin wil stichten.

Eitjes invriezen?

Al is dat vaak makkelijker gezegd dan gedaan. In sommige gevallen zit een carrière in de weg, maar nog veel vaker vinden vrouwen gewoon geen (goede) partner met wie ze graag aan kinderen zouden willen beginnen. Heeft het dan zin om net als in Amerika massaal onze eitjes te laten invriezen? “In theorie klinkt dit inderdaad als de ideale oplossing, maar in praktijk is het zo eenvoudig niet,” volgens De Sutter.

“Ten eerste kost het heel veel geld, waardoor het niet voor iedereen is weggelegd, maar nog belangrijker is dat het een vals gevoel van zekerheid geeft. De kans op een zwangerschap wordt inderdaad groter, maar het is absoluut geen garantie. “Per eicel heb je 5 procent kans op een baby, legt De Sutter uit. “Dat wil echter niet zeggen dat je bij 20 eicellen ook 100 procent kans hebt.”

Bovendien bestaat het gevaar dat vrouwen denken dat ze wel ‘safe‘ zitten wanneer ze eitjes laten invriezen, en een zwangerschap dus nog eens extra zullen uitstellen. Een gevaarlijke evolutie, stelt dokter De Sutter.

Wat kan je wél doen?

Anticonceptie heeft geen invloed op je vruchtbaarheid, je levensstijl daarentegen wel.

Zijn er dan andere dingen die je kan doen, of zaken die je beter vermijdt? “Allereerst, anticonceptie heeft geen invloed op je vruchtbaarheid,” helpt De Sutter die hardnekkige mythe de wereld uit. Je levensstijl daarentegen wel. “Alcohol maakt de kans op een kind kleiner, net als roken – door het toxische effect van roken daalt niet alleen de kans op een zwangerschap, maar vernietig je ook nog eens verschillende eicellen -, maar ook overgewicht heeft een invloed. Al spreken daarbij wel van een BMI hoger dan 30,” nuanceert De Sutter.

Wat doe je best wel?

“Probeer zoveel mogelijk gezonde en biologische voeding te eten. Het is bewezen dat pesticiden en het milieu een negatief effect hebben op de vruchtbaarheid,” verklaart De Sutter.

“Heel veel kan je daar zelf niet aan doen, maar opletten met wat je in je mond steekt, is toch al een begin.” Daarnaast is het ook aangeraden om te starten met het innemen van foliumzuur en hou je best je cyclus in het oog. Ook met ovulatiestests kan je je eisprong beter opvolgen en sneller kansen grijpen.